12 Października 2020

TARCZA 4.0 A KARY UMOWNE

Potrącanie kar umownych zastrzeżonych na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy w sprawie zamówienia publicznego a COVID-19.

Stan epidemii ogłoszonej w związku z COVID-19 przyniósł za sobą szereg nowych regulacji prawnych dających ochronę wykonawcy umowy w sprawie zamówienia publicznego. Niektóre z nich zaskakują nawet samych wykonawców, którzy swoim zachowaniem w okresie tego stanu epidemii doprowadzili do naliczenia im kary umownej zastrzeżonej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Należy pamiętać bowiem, że mocy tzw. Tarczy 4.0. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086) do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) wprowadzony został przepis art. 15r¹, który wprowadza istotne ograniczenie uprawień zamawiającego umowy w sprawie zamówienia publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.). Mianowicie w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19, i przez 90 dni od dnia odwołania stanu, który obowiązywał jako ostatni, zamawiający nie może potrącić kary umownej zastrzeżonej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania takiej umowy z wynagrodzenia wykonawcy lub z innych jego wierzytelności, a także nie może dochodzić zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania tej umowy, o ile zdarzenie, w związku z którym zastrzeżono tę karę, nastąpiło w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Wprowadzenie tego rozwiązania jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu Tarczy 4.0 miało na celu przyczynić się do ograniczenia obciążeń finansowych wykonawców w okresie walki ze skutkami epidemii COVID-19, a w konsekwencji do zwiększenia ich zasobów finansowych.

Przedmiotowe czasowe ograniczenie uprawnień zamawiającego w istocie stwarza również ochronę dla nierzetelnych wykonawców, w stosunku do których roszczeń z tytułu zasadnie naliczonych kar umownych zamawiający, w razie braku ich dobrowolnego uregulowania, zmuszony będzie dochodzić na drodze postępowania sądowego, co jak powszechnie wiadomo wiąże się najczęściej z wielomiesięcznym oczekiwaniem na prawomocne rozstrzygnięcie sądu.